English French German Italian Portuguese Russian Spanish

التيام بخشي نور

چهارشنبه ۰۸ تیر ۱۳۹۰ ساعت ۰۹:۱۴ بهنام انصاري
چاپ PDF

التیام بخشی نور

 

در حالیکه برخی محققان بر این عقیده هستند که نور می تواند به بهبود کمک کند، تحقیقات تا کنون غیر قاطع بوده است. اما مطالعات اخیر در محیط بیمارستان یک ارتباط مستقیم بین طرح و سلامت را پیشنهاد می کند. تیم همکاران لتروب (Latrobe) اطلاعات زیادی را برای پشتیبانی این عقیده تلفیق کرده اند.

آیا معماری می تواند واقعا شفا بخش باشد و می توان نتایج سلامت حاصل از استراتژیهای طراحی را اندازه گرفت؟ معماران همه قصد دارند تا محیطی را که طراحی می کنند به درمان کمک کند اما همیشه قضیه این نیست. با افزایش هزینه های ساخت و تقاضای فزاینده بیماران برای کیفیت مراقبت ها، مدیران بیمارستانها به صورت مشهودی درباره فرضیات ثابت نشده تاثیرات نور، رنگ، و طرح در سلامت بیماران نگران هستند.

در امریکا یک حرکت نسبتا جدید و رو به رشدی به سمت «پرداختن به طرح مبتنی بر شواهد» که در آن هدف ها در آغاز مشخص می شود و تحقیق برای روشن ساختن رابطه بین طرح و اثرات آن بر گروههای کاربر و مالک هدایت می شود. با داده های تحقیقات، بیمارستانها ماموریت می یابند که از هدف های قابل اندازه گیری – به عنوان مثال طول اقامت، اشتباهات پزشکی و مقدار دارو- و استراتژیها ی خاص طرح که برای ارتباط ممکن با اهداف نشان داده شده است استفاده کنند.

چالش این است که علیرغم سالهای زیاد تحقیقات طراحی محیطی، از بسیاری از المانهای مهم چشم پوشی شده است. نور و رنگ از اهمیت خاصی برخوردارند، به این دلیل که هر دو بر درمان اثر دارند. یک عقیده بسیار دیرپا وجود دارد که نور کیفیتهای شفابخشی دارد ، با این نقطه نظر که بسیاری از روشهای پزشکی سنتی نور خورشید را با درمان های مشخصی تلفیق کرده اند. سوال این است، آیا ما واقعا می دانیم چگونه از نور و رنگ در طرح استفاده کنیم و به نتایج خاصی در سلامت دست یابیم؟

 

تحقیقات و نتایج

در ژوئن 2005 کالج فلوز (Fellows) از موسسه امریکایی معماران به اهمیت یک دستیابی مبتنی بر شواهد در طراحی بیمارستان با مقرر کردن فلوشیپ دوساله لتروب برای یک تیم سه جانبه متشکل ازیک شرکت عملی معماری (شرکای معمار چونگ Chong Partners Architecture )، یک سیستم مراقبت بهداشتی ( Kaiser Permanente ) و یک گروه تحقیقاتی دانشگاهی (دانشگاه کالیفرنیا University of California,Berkeley ) اعتراف کردند. این تیم اثرات نور و رنگ را بر نتایج سلامتی بررسی می کرد تا داده های جامدی را فراهم کند تا معماران و مدیران بیمارستانها بتوانند به صورت بالقوه از آن برای تصمیمات مطالعه شده ای درباره محیط بیمارستان استفاده کنند.

ضروری ترین قسمت این تحقیق تنظیم شده که در نیمه سال 2007 کامل شود.تحقیق از 2 کوشش تحقیقی عمده تشکیل می شود، یکی از آنها یک مطالعه داده های اساسی وسیع در ارتباط با خواص طراحی اتاق، بازدیدهای بیمار و سابقه پزشکی بیمار در 30 بیمارستان است. نکته برجسته، بسیاری داده های اساسی است که به اعتبار نتایج می افزاید. دومی یک تجربه آزمایشگاهی است که ادراک و پاسخ های فیزیولوژیکی به نور را کنکاو می کند، که به دلیل ارتباط دادن خواص ویژه نور با اندازه گیری های فیزیولوژیکی مشخص کنندۀ نتایج سلامت حائز اهمیت است.

بسیاری از مقالات مطبوعاتی و آنالیزهای پیشرفته تری که دربردارنده تحقیقات روشنایی و رنگ هستند اخیرا چاپ شده است. در مجموع، اینها همه ارتباط جذاب بین نور و سلامت را مشخص می کنند. وفور داده های تجربی از تحقیقات پزشکی موضوع پاسخ های فیزیولوژی و رفتاری به روشنایی الکتریکی، روشنایی روز و جهت گیری نسبت به خورشید را روشن می سازد.

چه چیزهای مطمئن و مشخصی درباره روشنایی و سلامت می دانیم که یک مدیر بیمارستان بتواند از آن برای تصمیم گیری در مورد امکانات استفاده کند؟ به طور ایده آل، طراحان ممکن است رهنمون هایی در شدت، طیف، تنظیم زمان، و کنترل ها بخواهند. متاسفانه تحقیقات هنوز شواهد کافی برای آن سطح از راهنمایی های قطعی فراهم نکرده است.

شوایتزر و همکاران نتیجه گرفته اند که بیشترین تحقیقات مرتبط بر روی تعداد محدودی از تنظیمات متمرکز شده اند و زمینه کافی برای طرح رهنمون هایی برای عناصر فیزیکی یک محیط شفا بخش مطلوب ندارند. اگرچه تعداد زیادی تحقیقات مرتبط وجود دارد، در حالیکه مستقیما کاربردی نیست، ولی نشانه های قوی از اینکه چه کیفیت هایی مهم هستند، چرا و با چه اثری فراهم شده است.

 

اثرات روشنایی

در 2002، دیوید برسون و همکاران سلول های گیرنده نور در شبکیه را شناسایی کردند که به "هسته فوق تقاطعی" ( uprachiasmatic ) از هیپوتالاموس و غده کاجی شکل مربوط می شود. روشنایی که به این سلولها می رسد بر سیکلهای 24 ساعته بدن تاثیر می گذارد، از آن جمله تولید هورمون های تنظیم خواب (ملاتونین) و هوشیاری (کورتیزول).

سیکلهای 24 ساعتی بر سلامتی و کارآیی بشر از راههای بسیار زیادی شامل حساسیت به دارو، ترشح هورمون، خواب، تغذیه، رشد، سیستم تناسلی و پاسخ به ایمن سازی اثر می گذارند. محیط بیمارستان درجات متفاوتی از قرارگیری در معرض روشنایی روز فراهم می کند و غالبا از سیستم های روشنایی الکتریکی استفاده می کند که از لحاظ بصری کارا هستند اما از لحاظ بیولوژیکی بر سیکلهای 24 ساعته نفوذی ندارند. سطوح روشنایی که برای بینایی لازم هستند بسیار کمتر هستند از آنچه برای برانگیختگی بیولوژیکی لازم است.

میزان درخشش، طیف، تنظیم زمانی و مدت به نظر میرسد که بر سیکل های 24 ساعته اثرگذارند. ریتم ها در یک محیط با آفتاب درخشان روز بسیار قوی تر هستند از یک محیط روز تاریک. نور آبی احتمالا مفیدترین نور برای سیستم 24 ساعته است. برخی تحقیقات (ک.م. بوش مین و پ. هیز، 1996) قویا توصیه می کنند که روشنایی درخشان روز روشنایی درخشان در صبح در کاهش افسردگی بسیار موثر تر از نور درخشان در غروب است.

بسیاری از مطالعات نشان می دهد که پاسخ های استرس به صورت منظم با نوسان روشنایی الکتریکی تغییر می کند. تعداد خاصی از بیماران به درمانهای روشنایی پاسخ داده اند. نور درخشان افسردگی را در بیماران با اختلالات دوقطبی و اختلالات موثر فصلی ( SAD ) کاهش می دهد. این موضوع مخصوصا اگر قرارگیری در معرض روشنایی صبح انجام شود، صحت دارد.

نتایج تحقیقات مانند این نشان داده که نور چیزی غیر از روشن ساختن است. رویه های بیولوژیکی که بر سلامتی تاثیر دارند متوانند با انواع مختلفی از نور سریعا آغاز شوند و در بعضی شرایط، می توانند خواص درمانی داشته باشند، مخصوصا به میزان قابل توجهی در بیماران پیر و افسرده.

 

روشنایی طبیعی روز

مدیران بیمارستان ممکن است بخواهند دلایل اقتصادی گزینه های طراحی را درک کنند. اتاقهای آفتابگیر مدت زمان کوتاهتری ار اقامت بیماران افسرده را نشان داده است . در 1998 بوش مین و هیز دریافتند که بیماران خانم در یک ICU قلبی در اتاقهای آفتابی مدت اقامت کوتاهتری داشته اند.

یک تحقیق در 2005 توسط ج. م. والچ و همکاران نشان داده که بیمارانی که در محیط های درخشان تر بیمارستان اقامت داشته اند نسبت به همتایان خود با شرایط پزشکی مشابه در طرف تاریکتر بیمارستان به طور متوسط در معرض 46% شدت بالاتر نور خورشید قرار داشته اند و 22% کمتر داروی مسکن مصرف کرده اند. این یعنی 21% کاهش هزینه ها.

یک نیاز به تحقیقات روی روشنایی وجود دارد مانند آنچه برای فلوشیپ لتروب انجام شده است، که مستقیما خواص روشنایی در تنظیمات طراحی را به نتایج قابل اندازه گیری سلامتی مرتبط می کند. اگرچه دراین میان نشانه های محکمی داریم که نور بر حالت موثر و سیستم سیکل 24 ساعته وبنابراین وضعیت سلامت و آرامش بسیار مهم است.

 

روشنایی مصنوعی

تحقیقات پیشنهاد می کند که فراهم کردن دسترسی مستقیم به روشنایی طبیعی روز بسیار مهم است. وقتی از روشنایی الکتریکی به جای آن استفاده می شود، بهتر خواهد بود که شبیه سیکل نور طبیعی باشد. همچنین ایده اتاقهای توالت مرکزی با حداکثر محیط پنجره، و نیز اتاقهای یک تخته که دسترسی بیشتری به نور خورشید برای همه بیماران را ممکن می سازد مطرح می کند. جهت گیری در مقابل خورشید به عنوان ابزاری برای افزایش مدت زمان حضور روشنایی روز، مخصوصا در زمستان بسیار مهم است. توانایی برای تغییر دادن شدت نور ممکن است قابل توجه باشد، با نور درخشان در صبح و نور پرآسایش با شدت کمتر در شب.

طراحی روشنایی نیاز به متعادل کردن توجهات به خواسته های بیولوژیکی با پرداخت رنگ پوست بیمار و نور کافی برای دستیاران پزشکی در جهت کمینه کردن خطاهای پزشکی دارد. کنترل های روشنایی ممکن است تغییرات مورد نیاز برای این دامنه از خواسته ها را فراهم کند.

 

رنگ در طراحی

ما در مورد رنگ چیزهای کمتری می دانیم. دریک تحقیق 2004 توفل و همکاران 3000 نقل قول در مورد رنگ را مرور کرده اند تا نشانه های طراحی قابل حمایتی برای به کارگیری رنگ در طراحی مراقبت بهداشتی بشناسند. آنها نتیجه گرفته اند که مقالات برای پشتیبانی ارتباط علتی بین رنگ و نتایج سلامت ناکافی است. آنها همچنین ادعا کرده اند که تاثیر رنگ بر حالت احساسی و فعالیت های رفتاری با نتایج قطعی ثابت نشده است.

اگرچه اثرات قابل اثباتی وجود دارد که رنگ می تواند بر تجربه و عملکرد افراد در محیط های خاص اثر بگذارد. به عنوان مثال، احساس فراخی می تواند توسط رنگ فراخوانده شود، اگرچه درخشانی عامل بسیار مهمتری از رنگ است.

برای طراحی بیمارستان، شاید مهمترین یافته این است که وابستگی بین رنگ و خلق وجود دارد؛ ارتباط یک به یک بین رنگ و احساس وجود ندارد ولی پیوستگی فرگرفته فرهنگی دارند، همانند ترکیب اثرات فیزیولوژی و روان شناختی فرد. همانطور که ما سعی می کنیم تنوع فرهنگی بیشتری را در بیمارستانهای خود وفق دهیم، توانایی سازگار کردن رنگ با حداقل هزینه (موثر) طوری که موافق ترجیحات فرهنگی باشد و از تابو های فرهنگی بپرهیزد، به طور فزاینده ای مهم می شود.

روند این تحقیق تولید اطلاعات است که به نوبه خود به عنوان پایه ای برای تحقیقات بعدی به خدمت گرفته می شود. طراحی خواستار بهترین اطلاعات موجود در زمان است. تحقیقات جاری تعدادی شاخص درباره طراحی رنگ و روشنایی فراهم کرده که توجه خاصی می طلبد. پاسخ ها به آن صراحتی که برخی ادعا کرده اند نیست اما شواهد کافی وجود دارد که در یک محیط بیمارستان نور واقعا مهم است.

 

ترجمه : فاطمه وفابخش

کارشناس ساختمان – مدیریت فنی - دانشگاه علوم پزشکی مشهد 

آخرین به روز رسانی در چهارشنبه ۰۸ تیر ۱۳۹۰ ساعت ۰۹:۱۶

ميهمان

 49 مهمان حاضر

ورود



آموزه هاي مديريتي

تماس باما

hospital@hospitalmangment.ir